KOMUNIKACJA NIEWERBALNA, czyli znaczenie gestów

Mały gest wyraża więcej niż tysiąc słów- nie sposób nie zgodzić się z tym stwierdzeniem. Według teorii psychologa Alberta Mehrabiana przekaz niewerbalny stanowi ponad połowę przekazu przez co widocznie przeważa w odbiorze komunikatu nad brzemieniem głosu czy nawet nad samą treścią. To w jaki sposób zachowujemy się podczas rozmowy, reakcje nad którymi nie panujemy- nasze twarze, ręce, nogi są prawdziwsze i mówią więcej niż to co słyszymy. Mowa tu o komunikacji niewerbalnej, czyli porozumiewaniu się bez użycia słów. Ten rodzaj komunikacji towarzyszy nam
od początku istnienia ludzkości i był stosowany na długo przed rozwojem mowy i jest wykorzystywany po dzień dzisiejszy.

Na elementy komunikacji niewerbalnej składają się:

– wokalika, czyli po prostu dźwięk głosu, jego tempo, głośność, wysokość, dialekt itd.

– kinezyka, czyli wszelkie zachowania oparte na ruchu jak postawa, określone gesty (pantomimika), mimika, kontakt wzrokowy, dystans fizyczny (proksemika) czy zachowania dotykowe (haptyka)

– wygląd fizyczny

– chronemika związana z czasem

– inne obiekty fizyczne, czyli elementy otoczenia

WOKALIKA ujawnia nasze nastawienie do rozmówcy bądź samej rozmowy. Trudno uwierzyć
w rzekome zainteresowanie jeśli osoba z którą prowadzimy rozmowę ziewa co chwilę, czy stosuje długie pauzy lub wydaje dźwięki typu: eee, yyy, ach.

KINEZYKA w dużej mierze wyraża nasz stan wewnętrzny, zdradza nasze cechy osobowości. Nasza postawa podczas rozmowy, czyli to jak siedzimy czy stoimy zdradza już na wstępie bardzo dużo. Zauważcie, że podczas rozmowy stojąc ustawiamy się do siebie pod określonym kątem. Jest on bardzo istotny ponieważ może włączać lub wykluczać poszczególnych rozmówców. Podchodząc do grupy, której członkowie ustawiają się do nas lekko plecami czujemy się lekceważeni i niechciani. Częstokroć na postawę otwartą i zamkniętą (splecione ręce z przodu) zwracają uwagę rekruterzy. Splecione ręce oznaczają pewien dystans, skrępowanie a nawet chęć ucieczki. Ciężko wnioskować o otwartości osoby, która z pozoru uśmiechnięta sztywno i nerwowo trzyma ręce splecione z przodu i dodatkowo ustawia się pod pewnym kątem jakby chciała uciec.

Same ręce również są bardzo gadatliwe. Ukazują uczucia i nastroje pojedynczym gestem czy nerwową grą palców, pozdrawiają, głaszczą- warto zwrócić na nie szczególną uwagę. Jeśliby się zastanowić to rzeczywiście wśród moich znajomych znajdzie się kilka osób, które podczas rozmowy rąk używają bardzo dużo, wręcz przesadnie, jakby gestykulowanie pomagało im w wypowiedziach. Symbolikę rąk docenili już starożytni artyści. Można to dostrzec w mitologii indyjskiej patrząc
na bóstwa, którym hindusi przytwierdzili wiele rąk jak np. czteroramienna Kali. Istnieją gesty rozumiane tylko przez osoby z określonego środowiska ale istnieją też i takie, które zrozumie prawie każdy
na świecie jak kciuk w górze, palec środkowy czy salutowanie.

MIMIKA twarzy naszego rozmówcy zdradza podstawowe emocje jakie nim targają: strach, złość, smutek, radość, wstręt i zaskoczenie. Łatwo jest wnioskować, że osoba z którą rozmawiamy jest zaskoczona bacznie obserwując jej mimikę- trudno powstrzymać się od okazania zaskoczenia: uniesione brwi, wytrzeszczone oczy i rozluźniona dolna powieka świadczą o tym stanie.

KONTAKT WZROKOWY również jest bardzo istotny podczas rozmowy, decyduje o jej przebiegu. Rozmawiając z osobą, która unika kontaktu wzrokowego możemy dojść do błędnych wniosków wyobrażając sobie taką osobę jako człowieka nieszczerego, nieśmiałego, ukrywającego coś bądź nawet w ogóle niezainteresowanego jej przebiegiem. Z drugiej zaś strony nadmierne, wręcz napastliwe wpatrywanie się w rozmówce również pozytywnego wrażenia nie wywrze.

DYSTANS FIZYCZNY również wpływa na relacje pomiędzy rozmówcami. Im bliżej ktoś nas stanie, im bardziej robi się ciasno tym bardziej nerwowo reagujemy. Strefa intymna przekraczana jest przeważnie w dwóch przypadkach: miłości (przytulanie, seks, pieszczoty) albo wrogości (przemoc fizyczna). W obu tych przypadkach organizm reaguje pobudzeniem. W życiu codziennym często spotykamy się z przekroczeniem tej strefy w komunikacji miejskiej, ciasnych windach, czy nawet stojąc w kolejce.

ZACHOWANIA DOTYKOWE zdradzają nasz stosunek emocjonalny do rozmówcy. Obejmowanie czy poklepywanie wyrażają sympatię czy wsparcie.

WYGLĄD FIZYCZNY mówi dużo o rozmówcy. Jego atrakcyjność fizyczna, budowa ciała, zapach, fryzura, makijaż lub jego brak, styl ubierania się, kolory ubrań, biżuteria lub jej brak już na wstępie mówią o stylu życia, wyczuciu estetycznym, sytuacji materialnej czy upodobaniach rozmówcy. Mamy tendencje do oceniania ludzi po wyglądzie fizycznym. Wydaje nam się, że wiele wiemy o człowieku zanim jeszcze otworzy usta.

Wbrew pozorom również CHRONEMIKA ma znaczenie w komunikacji niewerbalnej. Sposób wykorzystania czasu, to czy ktoś jest punktualny, czas trwania rozmowy wpływa na postrzeganie rozmówcy.

Ostatnim elementem wpływającym na zachowanie są elementy otoczenia. Bardzo wysoka temperatura bądź półmrok może nas zniechęcać do prowadzenia konwersacji.

Komunikacja niewerbalna wpływa na to jak inni nas postrzegają dlatego warto zgłębić ten temat. Z pewnością znajomość tematyki może nam pomóc w życiu codziennym, w kontaktach interpersonalnych. W myśl przysłowia „Diabeł tkwi w szczegółach” drobny gest może być cenny źródłem informacji dla naszego rozmówcy.

Autor: mgr Małgorzata Gałęska, Psycholog

 

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress